ނަން އޮޅިފައިވާ ފޮޓޯ















އޭގެ އަޞްލެއް ނެތް ކުރެހުމަކަށް ނުވާ މަންޒަރާއި މީހުންނާއި އެއްޗިއްސާއި އަދި ތަންތަން ފެންނަ ފޮޓޯއަކީ ތާރީޚާއި ގުޅުން ހުރި އެއްޗަކަށްވާތީ މިފަދަ ފޮޓޯތަކުގެ ތެރޭ އޭގެ ތަޢާރަފު އޮޅިފައިވާ ފޮޓޯތަކަކީ އޭގެ ސަބަބުން ތާރީޚަށް އުނިކަން ލިބުން އެކަށީގެންވާ އެއްޗެކެވެ. މި އުނިކަން ޙިއްޞާ ކުރާނީ ހިނގަމުންދާ ޖީލާއި އަންނަން އޮތް ޖީލުންނެވެ. އެ ޖީލުތަކުގެ މީހުންނެވެ. 

ބައެއް ފޮޓޯއަކީ އެ ފޮޓޯއިން ފެންނަ އެއްޗެއް ނުވަތަ ތަނެއް އެ ފޮޓޯއެއް ބަލާ ކޮންމެ މީހަކަށް އެނގޭނެ އެއްޗަކަށް ނުވާތީ އެ ފޮޓޯއިން ފެންނަ އެއްޗެއް ނުވަތަ ތަނެއްގެ ތަޢާރަފެއް އެ ފޮޓޯއެއްގައި ލިޔެފައި ހުރެ އެވެ. މިގޮތަށް ލިޔާ އެ ފޮޓޯއެއްގެ ތަޢާރަފަކީ އޭގެ ޙަގީގަތާ އެއްގޮތް ނުވާ އެއްޗަކަށް ވާނަމަ އޭގެ ޙަގީގަތް އޮޅުނީ އެވެ. އޭގެ އަޞްލު ނޭނގުނީ އެވެ. މީގެ މިސާލަކީ މި ލިޔުމުގެ މަތީގައި އެވާ ފޮޓޯ އެވެ. ފޮޓޯގެ ތަޢާރަފުގައި ލިޔެފައިވާ ގޮތުން އެއީ މަތިންދުއްވާ ބޯޓެކެވެ. ނަމަވެސް އެއީ ކުކުޅެކެވެ. އޭގެ ކައިރިން ކުކުޅުގެ ފިޔޮއްތަކެއް ވެސް އެބަ ފެނެ އެވެ. މިހެންވީމާ އޭގެ ޙަގީގަތް އޮޅުނީ އެވެ. އޭގެ އަޞްލު ނޭނގުނީ އެވެ.

ފޮޓޯއަކުން ފެންނަ ތަނެއް ނޫނީ ފޮޓޯއަކުން ފެންނަ ބަޔެއްގެ ނަން އެ ފޮޓޯގައި ލިޔެފައިވާގޮތް ރަނގަޅުނޫން ކަމަށް ވިޔަސް އެ ފޮޓޯއެއް ފެނުމުން އެއީ ކޮން ތަނެއްކަން އެއީ ކޮން ބަޔެއްކަން އެނގޭ ބަޔަކު މިހާރު ތިބެދާނެ އެވެ. ނަމަވެސް އެ ބަޔަކު ނެތިވެ ދިޔުމުން އޭގެ ފަހުން އެ ފޮޓޯއިން ފެންނަތަނެއް ނޫނީ އެ ފޮޓޯއިން ފެންނަބަޔަކު ނޭނގުމަކީ ވަރަށްކައިރި ކަމެކެވެ. މިހެންވުމުން ފޮޓޯއެއްގައި އެ ތަނެއްގެނަން ނުވަތަ އެ ބަޔެއްގެނަން ލިޔާނަމަ ލިޔަންވާނީ ރަނގަޅަށެވެ. އެހެންނޫނީ އެ ފޮޓޯއިން ތާރީޚު އޮޅިގެންދިޔުން އޮންނާނީ ވަރަށް ކައިރީގަ އެވެ. އޭގެ ޙަގީގަތް އޮޅޭނެ އެވެ. އޭގެ އަޞްލު ނޭނގޭނެ އެވެ.

ފޮޓޯއިން ތާރީޚު އޮޅިގެންދިޔުން ކައިރިކަމަށް ދެންނެވީ، ތާރީޚު މާނަކުރެވޭ ކަންކަމެއް ހުރީމަ އެވެ. އެއް ކަމަކީ ސަނަތެވެ. ސަނަތުގެ ތެރޭ ކަމެއްހިނގި ނުވަތަ އެއްޗެއް އުފެދުނު ދުވަހާއި  ރަސްރަސްކަލުންނާއި މަޝްހޫރު މީހުންގެ ނަސަބާއި ވާހަކަތަކާއި އެ މީސްމީހުން އުފަންވި ދުވަހާއި މަރުވި ދުވަސްވަރާ ބެހޭ މަޢުލޫމާތު ހިމެނެ އެވެ. 

ތާރީޚު މާނަކުރެވޭ ކަންކަމުގެ ތެރެއިން އަނެއް ކަމަކީ ތާރީޚު ޢިލްމެވެ. އެއީ  ކަމެއް ހިނގަމުން އައިގޮތް ލިޔެފައިވާ ލިޔުންތައް ނުވަތަ ކަމެއް ހިނގަމުން އައިގޮތް ކިޔައިދީފައިވާ ކިޔައިދިނުމެވެ. ބައެއް ފޮޓޯތަކީ މިފަދަ ލިޔުންތަކެއް ނުލިޔެ އަދި މިފަދަ ކިޔައިދިނުން ތަކެއް ކިޔައިނުދިން ކަމަށް ވިޔަސް އެ ކަމެއް އެނގޭ ފޮޓޯ އެވެ. އެ ކަމެއް އެނގުމުގެ ބާރަކަށް ފުދޭ ފޮޓޯ އެވެ.

 ނަން އޮޅިފައިވާ ބައެއް ފޮޓޯ: 

ނަންބަރ 1 ގައިވާ ފޮޓޯގައި ލިޔެފައިވަނީ ހުވަދޫ ބަޣާވަތް ހަމަޖައްސަން ދެވަނަ ފަހަރަށް ތިނަދުއަށް ދިޔަ ދަތުރުގެ ތެރެއިން ތިނަދޫގައި ގައުމީ ދިދަ ނެގުމަށްފަހު ސިފައިން ތިނަދުއަށް އަރަނީކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މި ފޮޓޯއަކީ ތިނަދޫގެ ފޮޓޯއެއް ނޫނެވެ. ގައްދޫގެ ފޮޓޯއެކެވެ. މިއީ ގައްދޫކަން އެނގޭނޭ މީހުން މިހާރު ވެސް ގައްދޫގައި އެބަ ތިއްބެވެ.


ނަންބަރ 2 ގައިވާ ފޮޓޯގައި ލިޔެފައިވަނީ ހަވަރުތިނަދޫ ޢަބުދުލް ކަތީބު(ޢަބުދުﷲ ކަތީބު)ގެ ގެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ހަވަރުތިނަދޫ ކާޑުގެ(މާލިއްޔާ) އެވެ.


ނަންބަރ 3 ގައިވާ ފޮޓޯގައި ލިޔެފައިވަނީ ހުވަދޫ ބަޣާވަތް ހަމަޖައްސަން ދެވަނަ ފަހަރަށް މޯލްޑިވްސްޓާރ ތިނަދުއަށް ކުރި ދަތުރުގައި ތިނަދޫއިން މީހުން ބާލަނީކަމަށެވެ. ނަމަވެސް ހުވަދޫ ބަޣާވަތޭ ކިޔަސް ނޫނީ ހަމަނުޖެހުމެކޭ ކިޔަސް އެ ކިޔާ އެއްޗެއް ހަމަޖައްސަން ދެވަނަ ފަހަރަށް ތިނަދޫއަށް ދިޔައީ "މޯލްޑިވްސްޓާރ" ނޫނެވެ. "ސިލްވަރކްރެސްޓް" އެވެ. އަދި މިއީ ތިނަދޫން މީހުންބާލަމުން ދަނިކޮށް ފެންނަ ފޮޓޯއެއް ވެސް ނޫނެވެ. "ސިލްވަރކްރެސްޓްގެ" އެ ދަތުރު ތިނަދޫ ފެންނަ ނުވަތަ ތިނަދޫގެ ކަނޑުދަތުރުކުރާ އުޅަނދެއް ފެންނަ އެއްވެސް ފޮޓޯއެއް އަދި މިހާތަނަށް ފެނިފައިނުވެ އެވެ. މި ފޮޓޯއަކީ ގައްދޫ ބޭރުގައި މޯލްޑިވްސްޓާރ އޮއްވައި އޭގެ ކައިރިއަށް ކުދި ދޯނިފަހަރުގައި ބަޔަކު ގޮސް އުޅެނިކޮށް ފެންނަ ފޮޓޯއެކެވެ.


ނަންބަރ 4 ގައިވާ ފޮޓޯގައި ލިޔެފައިވަނީ ހުވަދޫ ބަޣާވަތް ހަމަޖައްސަން ދެވަނަ ފަހަރަށް "މޯލްޑިވްސްޓާރ" ތިނަދުއަށް ކުރި ދަތުރުގައި ތިނަދޫގެ ރައްޔިތުން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ހުވަދޫ ބަޣާވަތޭ ކިޔަސް ނޫނީ ހަމަނުޖެހުމެކޭ ކިޔަސް އެ ކިޔާ އެއްޗެއް ހަމަޖައްސަން ފުރަތަމަ ފަހަރަށް ތިނަދޫއަށް "މޯލްޑިވްސްޓާރ" ދިޔަ ދަތުރުގައި ތިނަދޫ ކާޑުގޭ ދޮށުގައި ބަޔަކު ތިއްބައި ފެންނަ ފޮޓޯއެކެވެ.


ނަންބަރ 5 ގައިވާ ފޮޓޯގައި ލިޔެފައިވަނީ، ހުވަދޫ ބަޣާވަތް ދެވަނަ ފަހަރަށް ހަމަޖައްސަން 1962 ގައި "މޯލްޑިވްސްޓާރ" ކުރި ދަތުރުގައި ތިނަދޫގެ ބައެއް މީހުންނާ އެކު ބޯޓުގެ ފަޅުވެރިން ތިނަދޫގައި ތިބި ފޮޓޯއެއް ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް 1962 ގައި ތިނަދުއަށް ދިޔައީ "ސިލްވަރކްރެސްޓް" އެވެ. "މޯލްޑިވްސްޓާރ"ނޫނެވެ. ތިނަދޫން މީހުންބޭލި ދަތުރުގައި މީހަކުލައްވައި ފޮޓޯއެއް ނަންގުވަން ހަމަޖެހިލައިގެން ތިނަދޫގެ ބަޔަކު މިގޮތަށް ތިބޭނެކަމަށް ބަޔަކު ދުށުމަކީ ވެސް ދުށް ބަޔަކު އެ ތިބި ގޮތަކާމެދު ސުވާލު އުފެދޭވަރުގެ ކަމެކެވެ. މި ފޮޓޯއަކީ "މޯލްޑިވްސްޓާރ" ތިނަދުއަށް ކުރި ދަތުރުގެ ފޮޓޯއެކެވެ.


ނަންބަރ 6 ގައިވާ ފޮޓޯގައި ލިޔެފައިވަނީ، ހުވަދުއަތޮޅު ބަޣާވާތުގައި ސަރުކާރާއި ދެކޮޅުވި ތިނަދޫގެ ކުށްވެރިން ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް އެ ދުވަސްވަރުގެ ތިނަދޫގެ މީހަކު މި ފޮޓޯގައި ފެންނާކަށް ނެތެވެ .


ނަންބަރ 7 ގައިވާ ފޮޓޯގައި ލިޔެފައިވަނީ މި ގެއަކީ ހަވަރުތިނަދޫ ޢަބުދުﷲ ކަތީބުގެ ގެ ކަމަށެވެ. ނަމަވެސް މިއީ ހަވަރުތިނަދޫ ޙުސައިން މަޖުދީގެ ގެ އެވެ. މި ގޭގައި އެ ދުވަސްވަރު އުޅުއްވި ޙުސައިން މަޖުދީގެ އަނބިކަނބަލުން އާމިނަތު ޙުސައިންދީދީ މިހާރު ވެސް ދުނިޔޭގައި އެބަ އިންނެވި އެވެ.
                     --------------------
ޢަބުދުﷲ ޙިލްމީ
10 އޮކްޓޫބަރ 2014މ.