ހަވަރުތިނަދޫ ދެވަނަ އާބާދީގެ ފުރަތަމަ ހުކުރުނަމާދު

ހަވަރުތިނަދޫގެ ދެވަނަ އާބާދީ އެރަށުގައި (22 އޯގަސްޓް 1966މ. ހޯމަ ދުވަހު) ވަޒަންވެރި ވުމަށްފަހު، ފުރަތަމަ ހުކުރުނަމާދު ކުރީ ޖެހިގެންއައި ހުކުރު ދުވަސްކަމަށްވާ 26 އޯގަސްޓް 1966މ. ގަ އެވެ. މިލިޔުމުގެ މަތީގެ ފޮޓޯއިން އެފެންނަނީ ހަވަރުތިނަދޫގެ ދެވަނަ އާބާދީ އެރަށުގައި ވަޒަންވެރި ވުމަށްފަހު ފުރަތަމަ ހުކުރުނަމާދު ކުރި އެރަށުގެ ހުކުރުމިސްކިތް (މަސްޖިދުއްސުލްޠާން މުޙައްމަދު) އޭރުވެސް ހުރި ގޮތެވެ.

ހަވަރުތިނަދޫގެ ދެވަނަ އާބާދީގެ ފުރަތަމަ ހުކުރުގެ ހުކުރުޚުޠުބާ ވިދާޅުވެ އިމާމްވެ ހުކުރުނަމާދު ކުރެއްވީ ހުކުރުމިސްކިތުގެ މުދިމް އަދި ޤުރްއާނާއި ދީނިއްޔާތު(އިސްލާމް) މުދައްރިސް، ހަވަރުތިނަދޫ ފެންފިޔާޒުގޭ އަލްފާޟިލް އަލްމަރުޙޫމް ޤާސިމް ރަޝާދު (ކާސިންފުތު ބެއްޔާ)އެވެ. އެދުވަހު ވަގުތު ބަންގިއާއި ހުކުރުބަންގި ދެއްވީ (ބަންގިގޮވީ) ހަވަރުތިނަދޫ ނާއިބު އެރަށު ޗާންދު އަލްފާޟިލް އަލްމަރުޙޫމް މުޙައްމަދު ރަޝާދެވެ. މިހުކުރު ނަމާދުގައި ހަވަރުތިނަދޫގެ އެދުވަސްވަރުގެ ވެރިންކަމަށްވާ ކަތީބު ޙަސަން ޙިލްމީ، ކުޑަކަތީބު މޫސާ ފަތުޙީ، އަދި ކުޑަކަތީބު ޢަބުދުއްޞަމަދު ޙުސައިން އާއި ރަށުގެ ކަމުވޮށިގެންވާ ގިނަ ބޭފުޅުން ބައިވެރިވެ ވަޑައިގަތެވެ.

ހަވަރުތިނަދޫން މީހުން ބޭލުމާ ހަމައަށްވެސް ހުކުރުމިސްކިތުގެ މިންބަރުގައި ހުންނަވައިގެން ހުކުރުދުވަހުގެ ޚުޠުބާ ވިދާޅުވާ ޚަޠީބުގެ ވާތްޕުޅުން ހިފަހައްޓަވައިގެން ހުންނަވަނީ ކޮން ދުވަސްވަރަކުން ފެށިގެން އޭގެ ބޭނުން ކުރަމުން ގެންދާ އެއްޗެއްކަން އެނގެން ނެތް ކަނޑިއެކެވެ. ހަވަރުތިނަދޫން މީހުން ބޭލުމުން މިކަނޑިއާއި ހުކުރުމިސްކިތުގެ އެތެރޭގައި ހުންނަ ބޮޑުގަޑި ގެންދަވާފައި އޮތީ، ގދ. އަތޮޅުއޮފީހުގެ ބެއްލެވުމުގެ ދަށުގައި ގައްދޫގައެވެ. ނަމަވެސް ހަވަރުތިނަދޫގެ ދެވަނަ އާބާދީ އެރަށުގައި ދިރިއުޅެން ފެށުމާއެކު އަތޮޅުވެރިޔާ އަލްފާޟިލް އަލްމަރުޙޫމް ޙުސައިންމަނިކު ވަނީ އެތަކެތި ހަވަރުތިނަދޫއަށް ފޮނުއްވާފައެވެ. ފޮނުއްވީމާ މިސްކިތުގެ މިންބަރު މަތީގައި (ކުރިންވެސް ހުންނަގޮތަށް) ކަނޑި ބެހެއްޓީ އަޅުގަނޑެވެ.

ރާއްޖޭގެ މީހުންއުޅޭ ރަށްރަށުގެ ހުކުރު ނަމާދުގައި މިސްކިތުން ފެންނަމުންދިޔަ އިސްލާމީ އިޖްތިމާޢީ ބޭނުންތެރި އަދަބުވެރި އާދަކާދަ ތަކުގައި އެކި ރަށްރަށުގައި ކުދިކުދި ތަފާތު ހުއްޓަސް އޭގެ މައިގަނޑު މަފުހޫމުކަމަށްވާ އިސްލާމީ އިޖްތިމާޢީ އަދަބުވެރިކަމަށް އެދުވަސްވަރު އެއްވެސް ބަދަލެއް ނާދެއެވެ.  

މިދެންނެވި ދުވަސްވަރު އިސްވެ ހުކުރުނަމާދު ކުރައްވާ ޚަޠީބާއި އަތްޖޯޑުކޮށް އިސްލާމީ ރިވެތި ސަލާމުން ސަލާމްކުރުމުގެ ބޭނުމުގައި ހުކުރުނަމާދުގައި ބައިވެރިވި އެންމެން އިންތިޒާރުގެ ވަގުތުކޮޅެއް ހުސްކުރެއެވެ. އެހެން ވުމާއެކު ޚަޠީބު މިސްކިތުން ނުކުންނަވަން ތެދުވެންނެވުމާ އެކު މިސްކިތުގެތެރޭ ދެސަފަށް މީހުން އެތުރި ޚަޠީބާއި ސަލާމް ކުރަމުން ގެންދާނެއެވެ. އަދި އޭގެ ފަހުން ޚަޠީބުގެ ފަހަތުގައި ތިއްބަވައިގެން މިސްކިތުން ނުކުންނަވަމުން ގެންދަވާ ރަށުގެ ވެރިންނާއި ކަމުވޮށިންނާއި އެހެނިހެން މީހުންނާއިވެސް ސަލާމް ކުރަމުން ގެންދެއެވެ.

އެދުވަސްވަރަކީ ހުކުރު ނަމާދާއި އެހެނިހެން ނަމާދުތަކުގައި ވެސް އިސްލާމީ އިޖްތިމާޢީ ނުހަނު ބޭނުންތެރި ރަނގަޅު އަދަބުވެރި އާދަކާދަތަކެއް ރާއްޖޭގެ މީހުންއުޅޭ ރަށްރަށުގެ މިސްކިތްތަކުން ޚާއްޞަކޮށް ހުކުރު ނަމާދުގައި ހުކުރުމިސްކިތުން ފެންނަމުން ދިޔަ ދުވަސްވަރެކެވެ. މިކަންކަން ރާއްޖޭގެ ރަށްރަށުން ނެތެމުން ދާންފެށީ، "ޑިމޮކްރަސީ"ގެ ފޭރާމުގައި ރާއްޖެއަށް ގެނެވެނު ކަންކަމެއްގެ ތެރެއިން ބިދުޢަ ނައްތާލުމުގެ ނަމުގައިކަމަށް ބައެއް ބޭފުޅުން ވިދާޅުވެއެވެ. 

ކޮންމެއަކަސް އެބުނެވޭ "ޑިމޮކްރަސީ"އެއް ދިވެހިރާއްޖެއަށް ގެނައިފަހުން ބައެއް ރަށްރަށުގައި އިސްވެ ހުކުރުނަމާދު ކުރައްވާ ޚަޠީބާއި އަތްޖޯޑުކޮށް އިސްލާމީ ރިވެތި ސަލާމުން ސަލާމް ކުރުމަށް ބޭނުންވާތީ ފެންނަނީ މަދުމީހެކެވެ. މިހާރަކަށް އައިސް ބައެއް ރަށްރަށުގައި އިސްވެ ހުކުރުނަމާދު ކުރައްވާ ބައެއް ޚަޠީބުން، ހުކުރުނަމާދުގެ ފަހުން ސުންނަތް(ނަމާދު) ކުރައްވައިގެން ސަލާމް ކޮށްލެއްވުމުގެ ބޭނުމުގައި ދުވަހުގެ ބަންގިދެއްވި މުދިމު ކޮބައިތޯ ބައްލަވާއިރު، މިސްކިތުގެ ފަންކާއާއި ބޮކިތައް ނިއްވާލައްވައި މިސްކިތުން ފައިބަންނަވައި އަވަސް އަވަހަށް ގެއަށްދުރުވެ، ގަދަ ނިދިން މުދިމު ނިދިކުރެއްވިތާ ކިތަންމެ އިރެކެވެ.

މިހިރީ އަދު އިސްލާމުންގެ ރާއްޖެއެކޭ ބަޔަކު ކިޔައި އުޅޭ ރާއްޖޭގެ ބައެއް ރަށްރަށުގެ ކަންތައްހުރި ގޮތެވެ. މިގޮތް ރަނގަޅިއްޔާ ގޯހެއް ނޫނެވެ. އެކަމަކު، ގޯހިއްޔާ ރަނގަޅެއް ނޫންތާއެވެ.

              -------------------

ޢަބުދުﷲ ޙިލްމީ

26 ސެޕްޓެމްބަރ 2015މ.

 

މަޢުލޫމާތުގެ ޙިއްޞާ:

ޢަބުދުލްމުޙުސިން މޫސާ ގަހާކޯޅި/ތިނަދޫ، ޢަބުދުﷲ އަޙުމަދު ސޯސަންޕާކް/ތިނަދޫ، އާދަމް ސަޢީދު ވެސްޓްލައިޓް/ތިނަދޫ